UWAGA!!!
wszystkie teksty i fotografie na
stronie należą do mnie i nie zezwalam na ich kopiowanie i
wykorzystywanie na innych stronach/portalach itd. !!!
( część tekstu to fragmenty moich prac dyplomowych objętych prawem autorskim i stanowiących oficjalne dokumenty )
PODSTAWOWE DANE O ŚWINKACH MORSKICH
Długość życia średnio 5 lat
Długość ciała 24-30cm
Masa ciała 1100-1800g (samiec) 800-1500g (samica)
Prawidłowa temperatura ciała 37,2-39,5°C
Częstość akcji serca (BPM) 230-380
Liczba oddechów/minutę 40-100
Ruja występuje co 15-17 dni , Długość rui 24-48 godzin
Ciąża 59-72 dni (zależy od wielkości miotu) Odchów 14-28 dni
Wielkość miotu 2-5 młodych (1-6, przeciętnie 3) o wadze urodzeniowej 60-100g
Spożycie (/100g m.c./dzień): pożywienia 6g, wody 10ml
Produkcja moczu 20-25ml/dzień
Zalecenia żywieniowe(%): włókno surowe 16-30, węglowodany 16, białko 10-25, tłuszcze 4-8
10-25mg wit.C/kg masy ciała
Koprofagia
Brak odruchu wymiotnego
Przejście treści pokarmowej przez przewód pokarmowy około 13-30 godzin
Dojrzałość rozpłodowa samic: od 5 miesiąca, masa ciała ok.700g
Dojrzałość rozpłodowa samców: od 3-5 miesiąca, masa ciała waga min.550g
Użytkowanie rozpłodowe samicy: 4-5 lat
Użytkowanie rozpłodowe samca: 5 lat lub dłużej
Nieowłosione pola za uszami
Świnki morskie ( Cavia Porcellus ) to gryzonie z rodziny marowatych ( inne: mara patagońska, kapibara, moko ). Charakterystyczne cechy marowatych:
- nie zapadają w sen zimowy,
- system komunikacji dźwiękowej,
- żyją w stadach, posiadają życie społeczne, nie szykują miejsca do bytowania
- brak ogona,
- stopochodne, trójpalczaste kończyny tylne, czteropalczaste przednie,
- zdolne do rozrodu cały rok,
- długi okres ciąży (ponad 60 dni) oraz przychodzenie na świat młodych zdolnych do samodzielnego funkcjonowania (zagniazdowniki)
- zbliżone wymagania pokarmowe - bezwzględni roślinożercy,
- płochliwość (freezing).
Freezing - czyli zastyganie i pozostawanie w
bezruchu, jako reakcja na niepokojący bodziec. Na IRs (immobility
responses) wpływ mają zmienne motywacyjne i nowość bodźca. To zachowanie
jest często następstwem wokalizacji (informacja o potencjalnym
zagrożeniu) bowiem strategia przetrwania to pozostać niezauważonym.
W stanie dzikim marowate występują tylko w Ameryce Środkowej i
Południowej ( strefa tropikalna, sawanna/pampa, tereny leśne i górskie
).
Nie ma jednoznacznych dowodów na to, który z gatunków dziko żyjących marowatych z rodzaju Cavia ( aperea, tschudii
) jest przodkiem świnek morskich Udomowione zostały przez Inków między
9000 a 3000 r. p.n.e. , ok.1530 konkwistadorzy przywieźli statkami
świnki morskie z Nowego Świata ( wówczas panowało przekonanie, że to
Indie ) do Europy.
Po dzień dzisiejszy świnki morskie mieszkają pośród Indian z Peru,
Kolumbii czy Ekwadoru , zaś w Europie początkowo zamieszkiwały menażerie
i pokoje dziecinne bogatych ludzi, z czasem jednak straciły na
popularności, którą powoli odzyskują od II wojny światowej m.in. dzięki
ogromnemu zaangażowaniu hodowców z Wielkiej Brytanii i Holandii.
Przez wiele lat świnki robiły karierę w laboratoriach- zawdzięczamy im m.in. rozwój badań nad zwalczaniem gruźlicy i czerwonki.
Pochodzenie nazwy:
- łac. Cavia aperea porcellus - mała świnia norowa
- ang. Guinea Pig - świnia gwinejska
- fr. Cochon d’Indie - świnia indyjska
- niem. Meerschwein - świnia morska
- obecnie często świnki morskie w różnych językach określa się mianem ‘Cavies’
U świnek morskich na skutek udomowienia nastąpiła
5-7krotna redukcja rozmiaru mózgu, dla porównania u kota 26x, szczura
10x, myszy 0x
( metoda określania stosunku masy mózgu do masy ciała ).
Doświadczenia na lisach srebrzystych prowadzone przez
Bielajew'a wykazały, iż selekcja zwierząt na miłe usposobienie powoduje
charakterystyczne
zmiany morfologiczne m.in. zwisłe uszy, odmastka na
głowie, występowanie różnorodnych maści, krótkonożność, szybszy rozwój.
Rasy i odmiany barwne świnek morskich
Rasy wyróżniają – długość , ułożenie i struktura włosa:
- długowłose, proste: sheltie, coronet, peruwianka, angora
- długowłose, kręcone: merino, texel, alpaka, moher, lunkarya
- krótkowłose: gładkowłosa, crestedy, rozetkowa (abisyńska), rex, Teddy
- bezwłose: skinny, baldwin
Odmiany barwne wyróżniają – kolor i jego rozkład:
- self (jednobarwne): grupa czarna i czerwona
- agouti i argente ( ticking )
- solid agouti
- znaczenia tan/fox/lux
- dwubarwne i dutch
- trójbarwne
- czarno-czerwone ( brindle, szylkret, japończyk )
- szylkret z białym ( TSW )
- himalaya
- dalmatyńczyk
- roan
- satyna
Pielęgnacja świnek morskich
- najważniejsza jest codzienna OBSERWACJA
wyglądu i zachowania świnek morskich
- u długowłosych świnek konieczna jest pielęgnacja okrywy
- u bezwłosych świnek konieczna jest pielęgnacja skóry
- każda świnka wymaga okresowej kontroli masy ciała
- każda świnka wymaga korekcji pazurków minimum co miesiąc
- profilaktycznie należy sprawdzać czystość ucha środkowego
- profilaktycznie należy sprawdzać stan uzębienia i jamy ustnej
( przerost trzonowców, niedobory witamin )
- kontrola oczu(tłuste oko „fatty/pea eye”, czerwone oko, podwinięcie powieki)
- dbałość o higienę gruczołu łojowego
ŻYWIENIE ŚWINEK MORSKICH i Układ pokarmowy
Cechy charakterystyczne budowy i funkcjonowania przewodu pokarmowego świnki morskiej (Richardson, 2004):
- okrężnica stanowiąca 60% całej długości jelit
- jelito ślepe przystosowane do trawienia celulozy
- żołądek gruczołowy i znacznych rozmiarów śledziona
- flora niepatogennych pierwotniaków i bakterii (gram-dodatnie,
beztlenowe ziarniaki i Lactobacillus, śladowe ilości Escherichia coli i
Clostridia)
- przejście treści pokarmowej przez przewód pokarmowy około 13-30 godzin
- wysoka selektywność w pobieraniu pokarmu, a ten pobierany jest w
znacznych ilościach oraz tendencja do nietolerancji nowych pokarmów,
których świnka morska może odmówić (nawet zagłodzić się na śmierć) albo
prowadzą one do rozstroju przewodu pokarmowego
- koprofagia ( zjadanie kału z jelita ślepego bogatego w witaminę B pochodzenia bakteryjnego )
Młode zjadając kał matek stymulują rozwój własnej flory jelitowej.
PASZE SPRAWDZAJĄCE SIĘ W ŻYWIENIU PRZECIĘTNEJ ŚWINKI MORSKIEJ powinny :
- pokrywać zapotrzebowanie świnek morskich na składniki odżywcze , witaminy ( zwłaszcza witaminę C ) i mikroelementy
- być atrakcyjne i zróżnicowane pod względem dodatków , tak by
świnka miała urozmaiconą dietę pod względem struktury,smaku, zapachu i
rodzaju
pobieranych "kęsów" pokarmu
- zawierać białka 10-13 % , włókna 12-20% , tłuszczu 3,5-8% , energii strawnej 10-13 MJ/kg
PASZE DLA ŚWINEK ZE SKŁONNOŚCIĄ DO NADWAGI , MAŁO RUCHLIWYCH , STARSZYCH powinny :
- mieć wolno uwalnianą i stosunkowo niską energię strawną tj. poniżej 10MJ/kg
- zawierać poniżej 10% białka i około 3% tłuszczu
- zawierać znaczną ilość włókna , najlepiej około 20%
- zawierać znaczną domieszkę suszu z traw i ziół ,
- nie zawierać bogatych źródeł energii
NIEKTÓRE SKŁADNIKI PASZ TYPU MUSLI:
> Jabłka oraz wytłoki z jabłek nie są kaloryczne ( zwierają
jednak jak każdy owoc- fruktozę ), zawierają cenne pektyny. Podstawowe
właściwości pektyn:
- działanie przeciwnowotworowe
- oczyszczanie z toksyn
- regulacja flory jelitowej
- obniżanie cholesterolu
> suszone wysłodki buraczane. Ich skład: woda 8-12%, cukier 4%,
celuloza i chemiceluloza 34-38%, pektyna 34-40%, białko 6,5-8%
celuloza
, chemiceluloza i pektyny są węglowodanami trudnostrawnymi, jak wiadomo jakoś włókna w
pulpie buraczanej jest średnia , a jej dodatek do pasz kontrowersyjny ,
jednakże dodawane są w minimalnych ilościach , świnka musiałaby
zjadać jednorazowo mnóstwo takiej paszy , aby efekt był dla niej
niekorzystny.
Świnkom morskim nie powinno się podawać pasz o wysokiej zawartości cukrów prostych , bo te szybko
fermentują im w przewodzie pokarmowym , prowadząc do nadprodukcji gazów
i zakwaszania treści pokarmowej, stanów zapalnych stawów, tendencji do zaburzeń
metabolicznych , rozwoju grzybic ( zwłaszcza systemowych ), do
wzdęć albo silnych biegunek.
Jeśli
chodzi o pęczniejące złogi niestrawionej treści pokarmowej z
rozwijającymi się w niej drobnoustrojami to właśnie włókno takie jak
pektyny , mannany , FOS zapobiegają temu zjawisku. Wszystko sprowadza
się do obecności poszczególnych frakcji w dawce pokarmowej.
WITAMINA C
według
danych referencyjnych podanych w "Exotic Animal Formulary" ( J.W.
Carpenter MS, DVM i inni , 2004 ) oraz innych tego typu publikacjach,
zapotrzebowanie świnki morskiej na witaminę C oraz jej przyswajanie
przez zwierzę jest w rzeczywistości dość zróżnicowane , zależy bowiem :
[przyswajanie]
- od sposobu w jaki wit.C jest dostarczana (w dawce żywieniowej czy też dodawana do wody pitnej ) ,
-
czy jest to witamina C naturalna ( tzn. pochodzenia naturalnego i/lub
dostarczana w produktach , w których występuje ) czy syntetyczna lub
sztuczna
[zapotrzebowanie]
- od stanu zdrowia i kondycji zwierzęcia
- od wieku
- od pory roku
w wodzie pitnej ( codziennie wymienianej ) w celach zapobiegania niedoborom witaminy C podaje się 0,2-0,4 mg wit.C/ml wody (
metoda ta nie sprawdza się w przypadku świnek , które mało piją , jedzą
dużo pokarmów soczystych , jest ich kilka i korzystają z jednego poidła
itd ) tak na prawdę jest to metoda , która ma uzasadnienie szczególnie w
przypadku świnek utrzymywanych indywidualnie w laboratorium ....
w
sytuacji leczenia niedoborów witaminy C czy też stymulacji odporności
podaje się iniekcyjnie lub doustnie 50-200mg/kg masy ciała / dziennie ,
wysokie dawki nie powinny być stosowane dłużej jak około 7 dni ,
powodują znaczne "obciążenie" nerek oraz zakwaszają organizm na co
świnki morskie są szczególnie czułe. można się spotkać ze zjawiskiem
rozwoju grzybic systemowych , szczególnie w jamie ustnej , przy
podawaniu doustnym witaminy C w postaci kropel ( grzyby odpowiadające za
grzybice preferują środowisko kwaśne , pH 1,5-2 w żołądku niszczy
zarodniki , ale pH 3,5-4,5 jest idealne )
zdrowa świnka powinna
jednak otrzymywać dziennie 10-25mg wit.C/kg masy ciała !!! nie więcej , bo
hiperwitaminoza jest tak samo niebezpieczna jak niedobór [ Cavy
Health Record Book , wydawnictwo Guinealynx ].
czyli przyjmijmy ,że
świnka pobiera około 100 g różnego pokarmu dziennie ( w tym 50 gram
paszy treściwej , reszta to sianko, warzywa, owoce, zioła
) - z prostej proporcji wynika ,że aby w tych 50 gramach paszy
treściwej znalazło się 25 mg witaminy C , pasza musi mieć jej 500mg/1kg
nie
wolno zapominać o tym ,że dobrej jakości siano , zielonka łąkowa ,
warzywa i owoce także zawierają witaminę C , więc żywiąc świnkę
zróżnicowaną dietą można stosować paszę treściwą o zawartości witaminy C
w granicach 250-500 mg/kg
ANATOMIA I FIZJOLOGIA ŚWINEK MORSKICH
Układ moczowy
Świnka morska wypija przeciętnie 10 ml wody na 100g wagi ciała,
oddając 20-25 ml moczu dziennie (Richardson, 2004) w zależności od:
diety (m.in. duży udział pasz soczystych zmniejsza pobór wody przez
zwierzę), warunków środowiskowych, stanu fizjologicznego i płci (ciąża,
laktacja, upały predestynują do zwiększonego spożycia wody) oraz
uwarunkowań indywidualnych (niektóre świnki niezależnie od diety i
okoliczności piją bardzo mało/duŜo wody). Aby móc zaobserwować
zaburzenia pragnienia u świnki należy codziennie, o w miarę stałej porze
wymieniać wodę w poidle zwracając uwagę na jej ubytek.
Układ moczowy świnki morskiej składa się z dwóch nerek (prawa
nerka przesunięta jest w stronę głowy w stosunku do lewej), dwóch
moczowodów
uchodzących do pęcherza moczowego, od którego odchodzi pojedyncza
cewkamoczowa (u samicy krótsza i bardziej rozciągliwa niŜ u samca; u
samca związana z gruczołem pęcherzykowym, prostatą i gruczołem
opuszkowo-cewkowym) (Richardson,2004).
Mocz świnki morskiej ma kolor kremowo-żółty (u bardzo młodych
osobników mocz może mieć lekkie pomarańczowe lub brązowe zabarwienie),
który może zamienić się w odcień marchewkowy pod wpływem dłuższego
kontaktu z powietrzem (wg.Guinealynx utlenianie porfiryn). W moczu
często pojawia się zamglenie związane z zawartością kryształków
fosforanu amonowego i węglanu wapnia (krystaluria) – mocz ma odczyn
zasadowy, pH9 (Richardson, 2004), dlatego po wyschnięciu pozostawia on
miałki, sypki osad i o ile nie zawiera on wyraźnie widocznych i
wyczuwalnych grudek, jest to zjawisko normalne. Grudki mogą wskazywać na
gromadzenie się osadu wapniowego w pęcherzu (Cavy Heath Record Book).
Osad z dna kuwety klatki najłatwiej usuwać za pomocą kwaśnego roztworu,
najlepiej octu (jest nietoksyczny). Pojawienie się krwi w moczu oraz
pisk przy jego oddawaniu to poważne objawy chorób takich jak infekcje
dróg moczowych (UTI), kamienie moczowe (kamica moczowa), ropomacicze
(pyometra) lub krwiomacicze (hematometra) u samic, których nie wolno
lekceważyć.
Układ rozrodczy i podstawy rozrodu
U świnek morskich występuje ruja poporodowa (6-48 godzin po
porodzie), dlatego by uchronić samicę przed kolejną ciążą (wysoka
skuteczność krycia w rui poporodowej) zagrażającą jej zdrowiu (organizm
nastawiony jest na odchów miotu) najlepiej zabrać samca około 50 dnia
ciąży.
Rozród świnek morskich jest związany przede wszystkim z ogromnym
zagrożeniem dla zdrowia i życia samicy – przeżywalność zarówno samicy
jak i miotu
jest stosunkowo niska, jedna na pięć ciąż kończy się komplikacjami
skutkującymi śmiercią samicy i/lub całego lub części miotu (Cavy Heath
Record Book).
Jeśli samica świnki morskiej nie zajdzie w pierwszą ciążę przed 6-9
miesiącem życia następuje skostnienie spojenia łonowego, dlatego u
starszych samic w czasie porodu często występuje dystocja. Śmiertelne
niebezpieczeństwo dla samicy stanowi także toksemia oraz wyniszczenie
organizmu po odchowie miotu. Dlatego rozmnażaniem świnek
morskich powinni się zajmować jedynie hodowcy posiadający wiedzę i
doświadczenie, nastawieni na dobrostan swoich podopiecznych , a nie
produkcję świnek ( pseudohodowla ) czy też dopuszczający do rozrodu dla
własnego"widzimisię" .
Nie należy antropomorfizować świnek morskich - instynkt
macierzyński samicy świnki morskiej działa inaczej niż u kobiety! Nie
jest prawdą, że świnka morska rozmnaża się świadomie, bo chce mieć
potomstwo, by je kochać i troskliwie wychować. Nieprawdziwym jest
również stwierdzenie, iż świnka morska, która nie miała młodych będzie
chorować czy będzie nieszczęśliwa i niespełniona!
Kaiser i in. (2006) zaobserwowali interesujące zjawisko związane z
rozwojem pobudliwości u młodych samców świnek morskich. Samczyki, które
odchowywane były w parach z samiczkami od momentu odsadzenia od matek, w
porównaniu do samczyków, których odchów odbywał się w dużej grupie
społecznej, wykazywały w wieku 4 miesięcy znacznie silniejszy, typowo
samczy behawior związany z rozrodem mimo, że nie osiągnęły jeszcze
pełnej dojrzałości płciowej. Samczyki z kolonii były mniej podatne na
stres, mniej agresywne w stosunku do innych świnek i wolniej dojrzewały.
Doświadczenie to jest jednym z dowodów wskazujących na słuszność tezy
mówiącej, że świnki morskie kształtują swe modele zachowań pod wpływem
otoczenia,
a instynkty odgrywają tu drugorzędną rolę. Dlatego proces oswajania może
przebiegać na każdym etapie życia świnki morskiej, a jego sukces w
znacznej mierze zależy od determinacji opiekuna i zrozumienia natury
tego gatunku. Nieprawdą, tym bardziej w świetle poglądów o
długowieczności świnek
morskich, jest stwierdzenie, iż najlepiej jest pozyskać jako zwierzę
towarzyszące jak najmłodszą świnkę, a już szczególnie trzymanie jej
samotnie i w monotonnym środowisku w przekonaniu, że dzięki takiemu
postępowaniu szybciej się oswoi z człowiekiem.
Seksowanie – niezbędne jest rozpoznanie płci
u młodych najpóźniej w 3 tygodniu życia z uwagi na osiąganie
dojrzałości płciowej u samców. Świnkę należy położyć na grzbiecie i
podtrzymać jedną ręką, drugą ręką delikatnie ucisnąć po obu stronach
narządów płciowych, co spowoduje u samca wysunięcie prącia. Na końcu
prącia widoczne są dwa wyrostki, których nierówna długość lub brak może
oznaczać bezpłodność (Richardson, 2004).
W przypadku samicy widoczny jest nieowłosiony fałd skóry przykrywający
wejście do pochwy. Wizualnie obszar anogenitalny samca ma kształt
kolisty, zaś
struktura w jego centrum przypomina ‘i‘, natomiast u samicy ‘Y' .
Kastracja – związana jest z ryzykiem wypadnięcia narządów jamy brzusznej, ponieważ kanał pachwinowy zawierający jądra jest otwarty przez całe życie samca . Najkorzystniejsza jest wczesna kastracja (w wieku 2-3 tygodni), ponieważ u świnek morskich schematy zachowań rozrodczych nie są zależne od hormonów, które wpływają jedynie na płodność. Samiec po kastracji może być płodny nawet 6 tygodni.
W przypadku zdiagnozowania u samic (zazwyczaj dzięki badaniu USG) cyst jajnikowych (pyometra) jedną z metod leczenia jest sterylizacja
(u starszych samic stosuje się terapię hormonalną).
Objawy pojawienia się torbieli na jajnikach :
- krwawienia z dróg rodnych
- przerzedzenie i/lub utrata sierści z obszarów podbrzusza (skóra jest zdrowa)
- zmiana zachowania (często na agresywne)
- nienaturalnie długie sutki, wyczuwalne zgrubienia w regionie podbrzusza
Choroby świnek morskich
NIE każdy weterynarz potrafi leczyć świnki morskie !!!
Świnkom morskim nie wolno podawać antybiotyków z grupy penicylin m.in. amoksycylina, chlortetracyklina, erytromycyna, streptomycyna (--> enterotoksemia )
Zoonozy :
grzybice Trichophyton mentagrophytes i Candida
salmonelloza
pseudotuberkuloza ( jersinioza )
świerzb Trixacarus caviae
alergie wziewne i kontaktowe
Inne choroby często spotykane u świnek morskich:
- pododermatitis
- problemy z zębami ( ropnie w korzeniach zębowych )
- zapalenie: ucha wewnętrznego; oskrzeli i płuc; dróg moczowych
- zaburzenia funkcjonowania przewodu pokarmowego
- paraliże (niedobór wit.C)
- choroby serca
Symptomy stanu chorobowego:
- odmowa przyjmowania pokarmów i wody (i/lub brak apetytu, pragnienia)
- zaklejone oczy (wydzielina z oczu), kichanie, wyciek z nosa
- matowe, zapadnięte oczy
- krew w moczu/kale
- piszczenie przy oddawaniu moczu/kału
- Ślinienie, zapach z pyska
- utrata włosów, drapanie się, wygryzanie się
- utrudnione oddychanie, sapanie, charczenie, rzężenie
- szorstkie, nierówne, nastroszone futro
- apatia, letarg, zgarbiona pozycja
"tłuste oko" ("fatty/pea eye") - jest to wada urody - nie dyskwalifikuje z hodowli ani
z wystaw.
Na wystawach odejmowane są punkty za oko, w hodowli takiej
świnki nie łączymy ze świnką o krótkiej głowie, opadającej powiecie czy
również skłonności
do wykształcania "tłustego oka", ponieważ wada ta
jest także warunkowana genetycznie.
Innymi przyczynami "tłustego oka" obok genetyki są : dieta zbyt bogata
w kalorie ( prowadząca do szybkiego otłuszczania) , krótka głowa o
płaskim , tępo
zakończonym pyszczku (silnie skrócona trzewioczaszka) - skóra
ciążąc odciąga powiekę w dół, poza tym jest na takiej główce "za mało
miejsca" co skutkuje
"upychaniem " tkanki tłuszczowej gdzie się tylko da.
cytuję z książki "Choroby świnek morskich" Richardson:
" stałe
uwypuklenie dolnego worka spojówkowego spowodowane obecnością nadmiaru
tłuszczu pozagłakowego. W razie konieczności można dokonać
korekcji tego
zaburzenia usuwając pewną ilość tłuszczu przez małe nacięcie w dolnej
spojówce. "
Najczęściej "tłuste oko" dotyka świnek około 1 roku albo starszych , przeważnie samców.
W przypadku posiadania świnki z tym problemem można spodziewać się
pojawiania "mlecznych łez" - jest to wydzielina służąca oczyszczaniu
worka
spojówkowego. Jest to zjawisko normalne, śwince robią się w
kącikach oczu zacieki jakby płakała, wydzielina wysychając
zostawia "śpioszki" w oczach.
Może wystąpić sytuacja ,że widoczna część worka spojówkowego z białej
zrobi się czerwonawa lub krwisto-czerwona ( czyli przekrwiona i
podrażniona) , a
nawet pojawią się "wypustki" ( " pierzasta
spojówka" ) - wówczas należy udać się do weterynarza!!!
Zapraszam również do lektury strony Stowarzyszenia Pomocy Świnkom Morskim :
ŻYWIENIE
|
|
|